# ipvv chunkJ-k1.11-kartapi-kalpita (M00020:5585-5750)

ipvv chunkJ-k1.11-kartapi-kalpita (M00020:5585-5750) links incomplete (8 gaps named); no formal theorems bound. Chunk gate BLOCKED; no witness verified.

> Machine rendering — UNREVIEWED, not an approved translation. No English here was human-reviewed.

Canonical: https://svatantrya.net/claim/ipvv/chunkJ-k1.11-kartapi-kalpita/

## Passage (excerpt as hashed)

```
     pāratantryādyayogācca tena kartāpi kalpitaḥ || 11 ||

     tathāhi sūtrāvataraṇamitthameva karoti tadevam iti | kriyāyāstāvadevamiti 
kriyāpyarthasya iti tatra tatra sthite iti sūtradvayoktāt sādhakābhāvāt, 
bādhakayogācca yo'bhāvaḥ nānyo'sti, nānyadasti ityevaṃ sūtradvaye 
nirdiṣṭaḥ, saṃbandhasyāpi yo'bhāvo'stitvaniścayābhāvanāstitva-
niścayarūpaḥ evamiti tatra tatra ityuktena sādhakābhāvena dviṣṭhatvādiyukti-

(page 202)

bhiśca bādhakena militvā upapāditaḥ, tadidamabhāvacatuṣṭayaṃ militaṃ 
kartāpi kalpitaḥ ityatra hetutāṃ sūtre tena iti nītam | sā hetutā tu ṭīkāyām 
abhāvāt iti pañcamyā saṃkṣepāduktā | pañcamī caśabdaṃ ca 
pūrvasūtreṇa saṃgamayati | saṃbandhaḥ iti nānyo'sti saṃbandho 
dviṣṭhasyānekatvāt siddhasyānyānapekṣaṇāt pāratantryādiyogācca iti 
saṃgatiḥ | saṃbandhaḥ ityetāvanmātraṃ tu svakaṇṭhena vivṛtau nirdiṣṭam | 
dviṣṭhasya iti sāmānyoktāvapi prakaraṇāt saṃbandhasyetyayamapi artho 
labhyatāmiti | nanu dṛśyānupalapalabdhyaiva nāstitvaniścayakāriṇyā so'rtho 
bādhyate | vastuta iyameva hi asya bādhā yat niścitanāstitvāvedanaṃ, natu 
drughaṇena iva śarāvasya viśarārūkaraṇam | sāca atra pradarśitaiva dṛśyasya 
pramāṇena anupalambhāditi | satyam, anupalabdhyā tu niyatadeśakālāvacchedena 
nāstitvapratipattiḥ-iha adhunā ghaṭo nāstīti | yadāha

     -nāsattāniścayo viprakarṣiṇām |

iti, yathā

     iṣṭaṃ viruddhakārye'pi deśakālādyapekṣaṇam |
     anyathā vyabhicāri syādbhasmevāśītasādhane ||

iti | tasmāt sārvatrikīṃ saṃbandhāderasattāmāvedayituṃ parābhyupagatatadī-
yarūpāsaṃbhavasaṃpādako virodhaḥ prameyaniṣṭho vaktavyaḥ, yat tvayaiva asya 
rūpamuktaṃ, tat tvaduktenaiva rūpāntareṇa virudhyate iti tata eva 
tadrūpadvayavirodhasiddhyaiva bādhakābhidhāyī kṛtārtho jāyate iti 
dūṣaṇahetau na dharmyasiddhyādicodyaprasaṅgaḥ-iti vitatya nirṇītaṃ 
prasaṅgagranthādāvityāstāṃ tāvat | tatra sāmānyalakṣaṇadvāraṃ 
bādhakamupanyasyati | yat kila dvayoḥ svarūpasamāptyā yugapat tiṣṭhati, tadekaṃ 
na bhavati veśmadvayavarti ghaṭadvayamiva |

(page 203)

ekatvaṃ hi abhinnarūpatvaṃ, tadviruddhena ca bhinnarūpatvena vyāptaṃ 
dvayoryugapatsvarūpasarvasvena avasthānam | abhinnarūpo hi yadyevaṃ syāt 
ghaṭādiḥ sarvaḥ, eko'pi evaṃ syāditi dviṣṭhatvasya kvacideva bhāva 
ityevaṃrūpo yaḥ khalu niyamo vyāpakaḥ, sahīyeta | tadviruddhavyāptopalabdhyā 
ekatvasya niṣedhaḥ | evaṃ sāmānyena dviṣṭhaikasaṃbandhamātre 
bādhakamabhidhāya tadviśeṣe'pi abhidhitsurāha siddhasya iti | iha rājña ityukte 
pratītirna nirākāṅkṣā rājetivat, apitu anyadākāṅkṣati rājā | tat sā 
ākāṅkṣā kvacit saṃbandhasya vapurbhavantī sārvatrikatvena vyavasthāpyate iti 
apekṣaiva saṃbandha iti vyavahriyate | tāṃ dūṣayati upakārakaviṣayaiva iti 
bhavatīti | asya ayamarthaḥ-na tāvat jaḍeṣu apekṣā yuktā | yadāha

     apekṣā pāratantryaṃ ca na saṃbandho jaḍātmanoḥ |
     asaṃbhavāt-----------------|| (saṃṣi. 1)

iti | yatrāpi sā bhavati, tatrāpi uktadviṣṭhasaṃbandhalakṣaṇā ekapadārtharūpā 
na upapannetyāha svarūpātiśayalakṣaṇa iti avyatirikto yata upakārastaṃ kurvan 
kāraṇameva syāt | apekṣitaṃ ca kāryamitthamuktaṃ syāt | naca etadyaktamityāha 
sataśca iti | yadāha

     apekṣā yadi saṃbandhaḥ so'sankathamapekṣate |

iti | niḥsvabhāvasya svabhāva iti virodhamāha | nanu satastarhi kāraṇasya 
kārye'pekṣā bhavatu, avidyamāne kā apekṣā, labdhaṃ ca anena rūpaṃ, tat 
kimarthamasya apekṣā | yadāha

     saṃśca sarvanirāśaṃso bhāvaḥ kathamapekṣate |

iti | kāraṇatvapratilambhāya kārye asya astu apekṣeti

(page 204)

cet, nanu kāraṇatvamasya na svarūpādhikaṃ kiñcit, svarūpaṃ ca etena labdham | 
satyaṃ labdham, tadvyavahārastu na labdhaḥ | idamapi satyam, kintu vyavahāro 
jñānābhidhānātmā tasya kāraṇasya na kaścit, apitu vyavaharturasau | evaṃca 
vyavaharturapekṣeti āyātam | sā ca vikalparūpā bhavatyeveti aṅgīkṛtamadaḥ

     ------------tānmiśrayati kalpanā |

iti | tadetaduktaṃ tadabhāvāt ityādinā | satostarhi apekṣā bhaviṣyati rājñaḥ 
puruṣa itivat | etat nirasyati naca iti | dvayoḥ iti saṃbandhasāmānye ṣaṣṭhī | 
ṣaṣṭhyarthamekagataṃ saptamyarthaṃ ca aparagataṃ svīkaroti | ayaṃ hi atra arthaḥ 
-rājñaḥ sataḥ sati eva puṃsi apekṣeti, natu anyonyāpekṣā atra vivakṣitā | sā hi 
pāratantrye vakṣyate | anyonyāpekṣāśabdo'pi vṛttāvevamarthaparyavasāyī 
mantavyaḥ | evaṃ ca prayogo lāghavena pāratantrye'pi tathāpratipattyarthaḥ | tena 
tatrāpi rājapuruṣayoḥ kāryakāraṇabhāvaviśrāntataiva kartavyā, anyathā 
vāstavaṣaṣṭhyarthāyoga iti ākūtaśeṣaḥ | nanu patnīyajamānayorivayāge, 
rāgiyugalasya iva āliṅgane parasparāpekṣārūpaṃ pāratantryaṃ saṃbandho 
bhaviṣyati dhavaśca khadiraśca cchidyatāmityādāvityāśaṅkya āha 
parasparonmukhatā iti anyonyamaunmukhyam iti | śabdamātramekam, natu 
ekasya yā unmukhatā, sā anyasyeti kathaṃ saṃbandhaḥ syāt | siddhe kā 
paratantrateti tu dūṣaṇamuktaṃ punaḥ punarasya arthasya spaṣṭatvāt | tat bhavatu 
unmukhatā kācit, tayā na saṃbandhasiddhirityevamatra abhyupagamasiddhānte 
tātparyam | tena pāratantryarūpaḥ saṃbandha ityatra itthaṃ yojanā-
pāratantryaṃ bhavadapi saṃbandho na siddhyatīti | siddhayośca kiṃ 
pāratantryamityapi  spṛṣṭaṃ vṛttau ṭīkāyāṃ ca | rājā

(page 205)

rājeti ekatra tadrūpaṃ dṛṣṭvā sarvatra tadeva rūpaṃ saṃbandhasya 
tattadanyatamarūpavādinā kalpyate ityevaṃ rājñaḥ puruṣa ityapekṣāyāmapi 
pāratantryameva darśitam | rājā ca puruṣaścetyudāharaṇāntarābhiprāyeṇa vā 
yadapi ucyate paraspararūpā prāptireva aṅgulyoriva saṃbandha iti, tatrāpi āha 
rūpaśleṣātmāpi iti | yadi dve rūpe kathaṃ śleṣaḥ, atha śleṣaḥ aikyarūpāt, 
kathaṃ saṃbandhatā | taduktaṃ

     ------dvitve sati kathaṃ bhavet |

iti | nanu rūpaśleṣaḥ sūtre tāvadādiśabdena uktaḥ, vṛttau tu kiṃ na vivṛta 
ityāśaṅya āha evamādi na vivṛtam iti | bahudhānyadūṣita iti 
granthaparivartane ko bhara iti yāvat | dūṣite'bhinavena dūṣaṇasaṃrambheṇa 
iti ca vadan granthakṛt pūrvapakṣo'pi ayaṃ bhāge siddhāntena saṃmataḥ 
vādyantaroktasya saṃbandhāderanabhyupagamāditi darśayati | tathā ca 
siddhāntopagame satyam iti vakṣyati | ādipadena tantrāntaroktamapi sūcayati | 
yadāha tatrabhavān

     nābhidhānaṃ svadharmeṇa saṃbandhasyāsti vācakam |
     atyantaparatantratvādrūpaṃ nāsyopadiśyate ||
     upakārātsa yatrāsti dharmastatrānugamyate |
     śaktīnāmapi sā śaktirguṇānāmapyasau guṇaḥ ||
     taddharmaṇostu tācchabdyaṃ saṃyogasamavāyayoḥ |

ityādi | etacca saṃbandhastotramātram, natu nyāyābhidhānamiti na dūṣitaṃ 
granthakṛtā | kāryakāraṇabhāvaśca na atra saṃgataḥ | tathāhi ātmā tāvat na 
kāryaḥ | jñānamapi viṣayendriyamanaskārāderbhavat nā ātmānaṃ 
kāraṇīkuryāt

(page 206)

     yasminsati bhavatyeva yattato'nyasya kalpane |
     taddhetutvena sarvatra hetūnāmanavasthitiḥ ||

iti nyāyāt | kriyā ca nāma na kāciditi na kaścit saṃbandha iheti | tatsamāśraya 
iti | prakṛtyā kriyā, pratyayena ca kartā saṃbaddhau vaktavyau | naca asti asau 
saṃbandhaḥ kaściditi bhāvaḥ | anubhavavikalpanasmaraṇādijñānamālaiva asti, 
natu jñātā,-ityasya arthasya prāk prasādhitatvāt | adhunā dṛṣṭāntatāṃ prāha 
yathā iti | nanu kartṛtvamapi iti kathaṃ vṛttiḥ | jñātṛtve hi jñānamasti, tadanyat 
tatsaṃbandhaśca na vidyate, parakartṛtve tu na kriyā, na tadanyaḥ, na tatsaṃbandha 
iti kathaṃ sāmyam | kalpitaḥ iti iyati aṃśe dṛṣṭānta iti kiṃ sarvasāmyena | 
tadapica na atiduryojamityāha ato'pi iti sutarām iti jñānamapi tāvat 
dhātvartharūpaṃ vaiyākaraṇamate kriyā mīmāṃsakānāṃ ca, 
bhāvanāvādināṃ keṣāṃcit tu pratyayavācyeti viśeṣaḥ | tatra 
samastakriyādūṣaṇena jñānakriyāpi parasaṃmatā dūṣitaiva bhavati | tadasti 
sarvasāmyam | pratyuta jñāne satyapi jñātṛtā na upapanneti dṛḍho'yaṃ vāda 
iti prakarṣapratyayaḥ | tata eva jñātṛtāyā dṛṣṭāntatā yuktā | 
prasaṅgadūṣaṇena ca siddhāntino jñānānupapattau kā jñātṛtetyapi prakarṣaḥ 
| idānīṃ 

     nanu svalakṣaṇābhāsaṃ------| (1 | 2 | 1)

ityādeḥ

     ------------tena kartāpi kalpitaḥ |

ityantasya sūtrasaṃdhātasya vṛttikṛt pūrvapakṣe upayogi phalamāha iti 
kathamātmā sarveśvaraḥ iti | itiśabdena dharmyasiddhiṃ

(page 207)

sūcitāṃ vivṛṇoti jñānasyaiva bodhātmanaḥ ityādinā | hetvasiddhiṃ 
sūcitāṃ darśayati kriyākāraka iti tāvanmātralakṣaṇamupakalpitamiti 
siddhāntinā uktasya aiśvaryavyavahārasiddhau svabhāvahetorabhāvamāha,-iti 
bauddhena jñānasaṃtatimātrameva ātmeti prasādhitamiti śivam || 11 ||

iti śrīmahāmāheśvaraśrīmadācāryābhinavaguptaviracitāyāmīśvara 
pratyabhijñāvivṛtivimarśinyāṃ pūrvapakṣavimarśo dvitīyaḥ || 2 ||
```

## Reading

Withheld. no verified L2 layer in this pack

## Claims

| Claim | Status | Basis |
|---|---|---|
| Link completeness | FAIL (8 gaps named) | assurance.trace_links_present + gaps |
| Human review | UNREVIEWED (machine rendering; no human sign-off) | assurance.review |
| Deterministic chunk gate | BLOCKED (PROOF_NOT_RUN) | proofs.chunk_gate |
| Manuscript witness | UNPINNED (0 verified corpus-wide) | identity.witness |
| Source-span completeness | UNKNOWN | assurance: ledger span is an excerpt; volume not hashed |
