ipvv chunkA-svatyandya (M00020:200-600) links incomplete (7 gaps named); no formal theorems bound. Chunk gate BLOCKED; no witness verified.

The passage

Passage excerpt exactly as hashed (from ipvv/passages.jsonl). Devanagari is not in the ledger, so none is rendered. The recorded hash covers this excerpt, not the edition volume.

iha punarnīlādayo'nujjhitanīlādibhāvā eva prakāśamānāḥ santaḥ 
prakāśābhedamayāḥ | tadidameva bhagavataḥ svācchandyam-yat saṃvidātmaka 
eva bhavan vicitrapramātṛprameyātmanā saṃvidrūpānadhikenāpi 
saṃvidrūpādhikatayā nirbhāsamānavapuṣā prakāśate ca, tathā vimṛśati ca | 
anadhikasyāpi adhikasya iva bhāsanaṃ svacchabhāva ucyate darpaṇasya iva | sa hi 
prākāragṛhahastyaśvapuruṣaghaṭakumbhakārabhedaistadgatāvayavāvayavibhā-
vādhārādheyabhāvakāryakāraṇabhāvaprabhṛtibhiśca 
vyavahāranivahairmanāṅmātramapi svarūpānadhikairapi atiriktairiva ca yat 
nirbhāsate, tadevaṃ svaccha iti ucyate | kevalamasya tathāvimarśābhāvād-
asvācchandyaṃ jaḍatvam | parameśvarastu tathā bhāsamānamātmānaṃ 
vimṛśatyeva saṃvido vimarśaparyantatvāt | yacca uktaṃ sarvadaiva tathā 
bhāsamānaṃ syāditi | tatra sarvadeti kadāciditi ca yadi kālaḥ kaścit 
tannirmāṇanirapekṣaḥ svatantrastat tadavalambanena codyetāpi | naca evam | tathāhi 
asminkāle dyotyāderna asya śabdasya artho'nyaḥ kaścidṛte tathā bhāsamānāt 
sūryaparispanditāt | tadetaduktaṃ syāt-tatsūryādivispanditasahabhāvenaiva 
kasmāt nīlādi viśvaṃ bhāsata iti | tadidamapi kiṃ na codyate-nīlameva pītaṃ 
kiṃ na bhātīti | nanu evaṃ na nīlaṃ bhāsitaṃ syāt | yadi evam, anyathā bhāsane

(page 7)

tadeva tatsūryavispanditaṃ nāvabhātameva syāt | saptārṇavamīlananirbhāsitve hi 
pralayadinameva adyatanaṃ dinaṃ syāt, nādyatanaṃ dinaṃ tadbhāve 
tadubhayātmanāpi | naca atiriktena vapuṣā bhāti parameśvara iti na kiñcidatra 
aprātītikam | saṃvedanasyaiva hi svapnasaṃkalpaśāstranirmāṇādau 
tattadantarvyavasthitabhāvasaṃbhārabahiṣkriyāyāmapi anatireko dṛṣṭa iti pratyuta 
pratītibahiṣkṛtaparikalpanamaprātītikam | tena śaśvaditi 
kālaparicchedāsaṃbhavaḥ | acchanneti svarūpānatirekaḥ | svaccheti 
anatiriktatve'pi atiriktatābhāsasaṃbhavaḥ | svacchandeti vimarśasvātantryayogaḥ | 
vṛttipadena eṣāṃ rūpāṇāṃ bhagavati śaktimati śive tādātmyāvabhāsa 
uktaḥ | śaśvaditi kālāparicchannā, acchannā svarūpānyathābhāvaṃ 
manāgapi abhajamānā, svacchā adhikanirbhāsanamiva sahamānā, svacchandā 
pāryantikapratiṣṭhāsthānavimarśāśūnyatayā tadvimarśasthānāntaro-
payācñālakṣaṇapāratantryaviyuktā vṛttirvartanaṃ svarūpaspanditameva yasya, 
sa eva aśivarūpasāṃsārikamohāpahastanayogādānandasārabhogā-
pavargarūpaparāparaśreyaḥparamārthatayā śivaḥ parameśvaraḥ, tasmai nama iti 
śāstrakṛt vāṅmanaḥkāyānāṃ tatprahvatāmāviṣkaroti | prahvatā ca 
uktarūpā bhagavatsvarūpotkarṣadarśanena tadicchāvaśāviśīrṇaśarīra-
prāṇādikalpitapramātṛbhāvanāsaṃskārātmakaśeṣavṛttisaṃbhave 
vyutthānasamayasaṃbhāvyamānasya śarīrādigatapramātṛtābhimānodrekasya 
apāsanena māyāpramātrabhimānātirekanyagbhāvitasaṃvidātmakasvasvarūpa-
tāyā unamagnatātmakaḥ samāveśaḥ | tādṛśaṃ śivasvarūpaṃ 
pradhānapramātṛtayā adhiśaye nyakkaromi māyāpramātṛbhāvābhimānamiti 
anyanipātavat dyotaka eva ayaṃ namaḥ śabdaḥ | yattu namaḥśabdasya 
svarūpaparatvamabhidhīyate, tat na manoramam | nahi bhagavati namaḥ-

(page 8)

śabdasvarūpārpaṇena kiñcit | gītanyāyena hi namaḥśabdaḥ śrūyamāṇo 
bhagavati paritoṣamādhatta iti śapathaśraddheyo'yamarthaḥ | svāhādīnāmapi 
homādau dīptyabhivṛddhidevatārpaṇatarpaṇaprabhṛtirdyotya eva arthaḥ, na 
svarūpaniṣṭhatā cādinipātavat | svarūpaparatve tu caḥ paṭhita itivat 
sattvarūpatāyāmanavyayatvaṃ syāt liṅgasaṃkhyādiyogaprasaṅgāt | arthasya ca 
śabdena ko yoga iti tadyoge caturthī vighaṭeta | namaskaroti namasyatīti 
namaḥśabdamuccārayatīti arthaparyavasāne parameśvaramiti 
bāhyakarmasaṃbandhānupapattiḥ | vācika eva ca tadā namaskāro mānaso'pi vā 
syāditi kāyiko namaskāraḥ kathamiti traividhyaprasiddhyayogaḥ | asmatpakṣe tu 
manasā vācā kayena svātmānaṃ prahvīkurvan nyagbhāvayan 
bhagavantamutkarṣayatīti namasyaterarthaḥ iti sarvamupapannam | yadvakṣyati 
jayanamaskārādyabhidhānenāpīśvarasyotkarṣaḥ khyāpanīyaḥ 
svātmanaśca tatpravaṇatā iti | āgameṣvapi namaḥsvāhāvauṣaḍādīnāṃ 
vividhasiddhijananopayogitayā jātiśabdavācyānāṃ tattadarthadyotakatvameva 
abhidhīyate | saṃbhavantaṃ ca arthopakāramanādṛtya svarūpakṛtopakāra-
samāśraye ko grahaḥ | tadevaṃ yato viśvaṃ nirbhāsate, yatra ca viśrāntaṃ 
nirbhāsate, yadicchayā ca prakāśate, yaśca viśvasya prakāśamānasya ātmā, 
yacca viśvatrāpi nirbhāsamāne'nāvṛtameva, anādhikyenāpi ca yatra viśvaṃ 
yasya svātantryāt adhikamiva nirbhāsate, tadeva paramārthatattvaṃ pradhānatayā 
utkṛṣṭam, anyattu asmadādi tatpravaṇamiti ayamatra pradhānābhidheyaḥ 
śāstrārtho hṛdaye praveśitaḥ, yena vivartapariṇāmaprabhṛtipakṣāntar-
apratikṣepaḥ | vivarto hi asatyarūpanirbhāsātmetyuktam | nirbhāsate ca asatyaṃ 
ceti kathamiti tu na cintitam | pariṇāme tu rūpāntaraṃ tirobhavati, rūpāntaraṃ

(page 9)

ca prādurbhavatītyuktam | prakāśasya tu rūpāntarābhāvāt tattirodhāne 
syādāndhyam | aprakāśaśca prādurbhavan naiva prakāśeteti ubhayathāpi 
suptaṃ jagat syāditi na paryālocitam | pratibimbavāde ca svacchatāmātraṃ 
saṃvedanasya, na svātantryamiti tatsamarpakavastvantaraparyeṣaṇā kartavyā | 
avidyā ca anirvācyā vaicitryaṃ ca ādhatte iti vyāhatam | pārameśvarī śaktireva 
iyamiti tu hṛdayāvarjakaḥ kramaḥ | tasmādanapahnavanīyaḥ 
prakāśavimarśātmā saṃvitsvabhāvaḥ paramaśivo bhagavān svātantryādeva 
rudrādisthāvarāntapramātṛrūpatayā nīlasukhādiprameyarūpatayā ca 
anatiriktayāpi atiriktayā iva svarūpānācchādikayā saṃvidrūpanāntarīyaka-
svātantryamahimnā prakāśata iti ayaṃ svātantryavādaḥ pronmīlitaḥ ||
     evaṃ parameśvarasvarūpe samāviśya granthakāraḥ sūtravṛttyarthaṃ 
pūrvapakṣottarapakṣaiḥ samuddhāṭayiṣyan tarko'pratiṣṭhaṃ iti apratiṣṭhatā,
     adyāsmānasataḥ kariṣyati sataḥ syāsnūnatho naśvarān iti 
svaśaktipradarśanamātrasāratayā gomayapāyasīyanyāyopahāsena 
paramārthānupayogitā, 

aho dhigvyākhyātṛgrahamitarahevākabhṛtaka-
maho tarkasyāntaḥ kvacidapi na labhyaśca vibudhaiḥ |

iti tatkāritvataddveṣitvārdhavaiśasayogādaprāṃāṇikatvaṃ vahnirna yasya 
salilam iti abaddhābhidhānamātramatra mā saṃbhāvīti ślokatrayeṇa ghaṭayati 
khapuṣpaṃ satkartum ityādinā | eko'piśabdo bhinnakramaḥ tathā iti ca | deśe 
kāle pramātari ca sarvatra asattvena viditaṃ khapuṣpamapi sat saṃpādayituṃ, 
tathā puraḥ sphuradapi sarvasya vartamānatayā deśanaikaṭyena ca 
prakāśamānam, ata eva vastu yat tadapi asat saṃpādayituṃ prabhavanaśīlaḥ san

(page 10)

jagadidaṃ bhāvābhāvarūpaṃ cakitamiva svarūpe anavasthitamiva karomi iti 
sāmarthyamātmani saṃbhāvaye | vādasya pakṣapratipakṣaparigrahasya | 
ārambhakāle cikīrṣāyām | yat yathā pakṣatayā vā pratipakṣatayā vā 
kartumicchāmi, tanme tathā saṃpadyate iti eṣā yasya uktiḥ, tathā iti 
svasāmarthyaprathanābhiprāyaprakāreṇa, sa sphuṭameva ātmano nindāṃ karoti | 
yadartharahitamabhidheyaprayojanaśūnyavacanamasamāptaṃ ca 
apariniṣṭhitābhidheyaṃ niyamanidānābhidhānābhāvācca asaṃbhāvito-
paramaṃ mama prekṣāpūrvakāritāvirahāt prasarati svayameva pravartate, tatra ca 
prakupitāntaravātābhidhānadhātuprakṣobha eva nimittaṃ bhavati | yo hi tadeva 
nīlaṃ pītamiti; na nīlaṃ, pītamiti; na nīlaṃ, na pītamidamiti vā brūyāt; sa 
unmattadhaureya iti praśaṃsāṃ muktvā na stutyantarapātraṃ bhavet | tadīdṛśena 
pathā svasāmarthyapradarśanamunmādapradarśanameveti tātparyam | naca 
kevalamunmādamātram, yāvat paro'pi amunā mārgeṇa nīyamāno vitāritaḥ 
syāditi mahat pātakārjanamiti darśayitumāha jaḍānāmiti |  
upayuktapramāṇavṛttā api hi gurusevāśāstraśīlanādiprayatnaśataiḥ, athaca ya 
evamaprekṣāpūrvakāriṇaḥ, ta eva jaḍāḥ, teṣāṃ ye upayuktaśāstrārtha-
samyagvikāravirahalakṣaṇāpariṇāmaprabhavā udgārā abhidheyaprayojana-
śūnyā ananusaṃdhāne'pi haṭhapravṛttā udgārasthānīyavātaprakṣobha-
pralāpāḥ, tairdūṣitā ruciḥ svā dīptiḥ paramārthasvarūpalakṣaṇā yasyāḥ, 
yasyāṃ ca asatā rūpeṇa tasya sataḥ pāramārthikasya rūpasya saṃkīrṇatvaṃ 
vyāmiśratvaṃ yat tatsāmarthyāt sā tādṛśī; arthānāmarthayitṝṇāṃ 
pramātṛṇāmarthyamānānāṃ ca prameyāṇāmāvaliḥ parasparonmukho'pi 
yugalakamayaḥ samūhaḥ parito mlāyati unmukhatoddhurakandharatāṃ hitvā 
avanamati iva svakarta-

(page 11)

vyaudāsīnyaṃ pratipadyate | yathā mandāgnīnāmaudarikāṇāmatibhojanājara-
ṇajanitairugārairbhogotsukāpi kācit mugdhā sarvatra bhogye tāmbūlādāvapi 
asatā aśuddhena rūpeṇa saṃkīrṇatāmiva ullikhantī ata eva vināśitabhojanādya-
bhilāṣā arocakadoṣeṇa mlāniṃ pratipadyate | etaduktaṃ bhavati-mugdhamater-
lokasya laukikavaidikaprabhṛtidṛṣṭādṛṣṭaprayojanakartavyaviśeṣaviṣayasaṃtati-
pravṛttibhājastādṛśamṛṣāpāṇḍityapralāpairbhagnarasā rucirjāyate, naca 
paramārthatattve kvacana avatāryate apratiṣṭhānāt | tasmādīdṛśena svātmani 
unmādadāyinā paramapakurvatā ca kiṃ pāṇḍityena | īdṛśaṃ tu tadyuktam-
ityāha yathāvastūdgrāha iti | yat yat vastu, tasya tasya utkarṣamudrekamun-
magnatāṃ ca gṛhṇatāmamī pratipādyā ityatra arthe upayogī pūrvapakṣatad-
dūṣaṇasiddhāntasamarthanātmā tatsamarthācaraṇalakṣaṇo yaḥ 
prayojakavyāpāraḥ, tatra graho rasaḥ sa eva bhūmnā prāśastyena atiśayena 
satataṃ ca vidyate yasya tādṛk yo vastuto vidvān tathaiva vetti, natu anyathā, natu 
anyathā paśyati, anyacca brūte, vidvāṃśca prekṣāpūrvakārī, tatra sthitā tatra 
viśrāntā | sā arthāvalī | vigatā śāntā śaṅkā yasyāḥ, yasyāṃ ca | sā 
pramātṛprameyavargātmikā āśvasiti kartavyaparilopayogābhāvāt 
laukikālaukikadṛṣṭādṛṣṭaviṣaye taduttīrṇaparamārthatattvaviṣaye ca 
dhṛtimābadhnāti | yatastādṛśo vidvān sarvasya viviktatvaṃ vivekaṃ 
bhinnaviṣayatayā virodhaparihāraṃ paropakārameva svaphalaṃ paśyan dadāti | 
tathāhi yat yathā prakāśate, tat tathā prakāśasyaiva mahimeti dṛṣṭau 
sūkṣmatvatāratamyaprakāśāt kiṃ na pāramāṇavatvaṃ, sukhādijanakatvāt 
kiṃ na tādātmyaṃ, saṃvedanābhāve kiṃ na andhatamasaprāyaśūnya-
śarīratvaṃ ghaṭādeḥ śarīrapramātṛmātra-

(page 12)

viduṣo vā bālāṅganāpāmarāderaparalokitvaṃ sphurati hi, yastāvadahaṃ, 
so'haṃ dehabhasmībhāve na kaściditi parameśvarasaṃvidabhedabhājo bhāvā 
api parameśvarasvarūpāḥ pramātāro'pīti vicitraśaktiparisphuraṇameṣāṃ 
paramā maṇḍanā, natu alpāpi khaṇḍanā | kevalaṃ tāvanmātrabhāgaparigraha-
grahikā vivadante andhā iva hastiśarīre karapucchādibhāgasparśanadvārotpanna-
samucitakarivikalpāḥ tadapi vivadanameṣāṃ parameśvaraśaktivijṛmbhāmātraṃ 
na kaṃcana doṣaleśamāvahatīti | yathāca sā sukumāramatiḥ kācana tasmāt 
jaḍodgāravyāptāt deśāt kenacit tadabhiprāyavedinā asaṃmatena jaḍena saha 
viviktatvaṃ dūratvamāpādyate | avidagdhaloko hi tāṃ mlāyatīyamarocakeneti 
paraṃ paśyati, natu atra jaḍodgārajanitatvamaruceriti jānīyāt | sāpica evameveti | 
yadā tu tāmbūlāsavabhojanāderyat yat vastu, tatra tatra utkarṣasvīkāranipuṇaṃ 
taddhṛdayaṃ graheṇa gāḍhena saṃpādyate; tadā sā nijaruciprabodhādāśvasiti 
mlāniṃ tyajati | kācana ca kumārī prabhodhābhimukhamadanāṅkuropakaraṇa-
kalitahṛdayāpi tathābhūtaudarikodgāradūṣitarucirevaṃbhūtāḥ khalu puruṣā 
bhavantīti mlāniṃ nītā, kenacit vidagdhena vivikte vigatāśaṅkā 
tadekāvabaddhapremaparatantrā kṛtā, laukikabhojanādibhogarasajñā 
lokottararatirasāsvādābhijñā ca saṃpādyate | tathā paramārthapaṇḍitenāpi 
siddhimokṣalakṣaṇaparāparaśreyaḥ-prāptyānandocitā pramātṛprameyamayī 
trilokī saṃpādyate | nityayogādyabhidhānāya lāghavaprāptamapi 
tadasyāstyasminnityetāvati matvarthe vihitaṃ bahubrīhimapahāya tatpuruṣāt 
matvarthīṃyaprayogaḥ kṛtaḥ | jaḍānāmudgāraiḥ iti bahuvacane tādṛśīṃ 
pracuratāmapariniṣṭhāṃ ca abhidhattaḥ | viduṣi iti tadvaiparītyena 
ekatvavivakṣayā paramārthapaṇḍitaḥ

(page 13)

paramārthavidagdhaśca durlabha iti uktam | kasmiṃścit iti lokottare | nanu 
tādṛgasau yadi kaścideva, tadasaṃbhāvanīya eva astitveneti āśaṅkya āha te 
kḷptāḥ kila iti | etaduktaṃ bhavati-parameśvarecchaiva svarūpapracchādanaṃ 
ca svarūpaprakaṭanaṃ ca vidadhatī avaśyaṃ tādṛśaṃ prasūte 
paramārthapaṇḍitaṃ, kevalaṃ māyārāśirbhūyān vidyāvattu tanutaraṃ tejaḥ | 
tathāhi rodasīśabdavācyasya dyāvāpṛthivīdvayasya yat vibhajanamasaṃ-
kīrṇatvajñānaṃ viśeṣeṇa ca bhajanamapātakatayā sevanaṃ bhogayogyatvam, 
atra kartavye sapta kulaparvatāḥ kḷptāḥ samarthā nirmitāḥ, parvataśata-
pūrṇe'pi jīvaloke saptaiva, na adhikāḥ | naca atyantaṃ na nirmitāḥ | rātrindinasya 
ca tamaḥprakāśarūpasya satkāre candrārkau dvāveva | natu 
maṇiprabhṛterbahutaratejovargasyāpi atra śaktiḥ | naca tau na sṛṣṭau | yadi hi sūryo 
na syāt, rātrireva syāt, sāpi vā na bhavet | prakāśarūpatājñāne hi 
tadabhāvastama iti jñānam | jātyandho'pi antaḥsaṃkalpārūḍharūpādi-
prakāśaṃ jānanneva bahistadaprakāśamandhatamasaṃ vetti, 
suptamūrcchitatāyāmandhatamasasya prathamapraveśa eva prakāśasaṃskāra-
vaśādavabhāsaḥ, natu tadekavaśībhāvāvasthāyām | tadā hi na kiñcit 
nirbhātamiti ca saṃsmaraṇaṃ sarvaśūnyasaṃvedanamāvedayeta | naca 
andhatamasaṃ sarvaśūnyameveti vakṣyāmaḥ | tathāhi kāpilaiśchāyā 
sapratighavastudharma iṣṭā, ābhidharmikaiśca tamorūpabheda eva | 
nimīlitanetrasya hi bahirandhatamasamiti na pratipattiḥ, apitu unmīlitadṛśa eva | 
ālokaśūnyatāyāṃ tatra na paraṃ paśyāmīti saṃvit, natu tamaḥ paśyāmīti | 
yadi ca sūrya ekarasasphuṭasvabhāva eva syāt, tat dinameva syāt | yadā tu 
svaraśmisaṃkramaṇapūryamāṇamaṇḍalābhogaścandro'sti

(page 14)

sūryateja eva tathā vaicitryeṇa āste yena sadapi asadiva, tadā rātrirnāma bhāti | 
anayā bhaṅgyā niśākaratvaṃ candrasya, natu sūryodaye dinamiva candrodaye 
niśetyevamatra vivakṣitaṃ mantavyam | yathāca kulaparvatāḥ, yathā ca 
candrārkau, tathā īśvareṇaiva viśvādhārakatvāt dhātrā sadasatoryuktāyukta-
yorbhāvābhāvayośca vivekakaraṇe yo vidhiravicalo nyāyaḥ, tatra kaścideva, na 
sarvo vipaścijjanaḥ, samyak paśyaṃśca niścinvaṃśca sṛṣṭaḥ, natu na sṛṣṭaḥ | 
kileti saṃbhāvanāyām | apoḍhaṃ vyāvartitaṃ gāḍhamanādikālasaṃsāra-
vāsanāvaśaprarūḍhamapi timiramakhyātilakṣaṇaṃ yayā prakṛṣṭajñāna-
lakṣaṇayā prabhayā arciṣā, tayā bhāsvaraḥ svayamatamorūpaḥ, paraṃ ca 
svarūpamajjanena atimiraṃ prakāśamayaṃ kurvan | ayam iti guruprabandhaṃ 
prācyakālaṃ bhāsamānarūpaṃ svātmānaṃ vartamānaṃ śiṣyapraśiṣya-
santānaṃ ca bhāvinaṃ paśyannavicchīnnavidyāvabhāsanaḥ parameśvara iti 
darśayati | viśeṣeṇa paśyatīti vipaśyaḥ paramasarvajñaḥ, tadvadācaran 
bhāvatattvaṃ cetati yaḥ sa vipaścit | śapathadvipaśyannasugatavaditi ? cetayate 
vipaściditi hi sūtrāntaḥ svaparavimarśakṣamacittattvayutaḥ syādvipaścittu iti | 
paraṃ vimṛśatīti ṇici kvipi paraṃ vimṛśantī cidasya iti śrīvṛhaspatipādāḥ | 
evaṃ krameṇa alpālpatayā parametadavatiṣṭhate, natu sarvathaiva asambhavo'sya 
arthasyeti uktaṃ bhavati | evaṃ tattvaniṣṭhameva pāṇḍityam | tacca 
pariniṣṭhitameva sat paropakāraniṣṭhaṃ bhavatīti abhidhāya kariṣyamāṇa-
ṭīkāprayojanaṃ sūtravṛttiṭīkānāṃ ca ekagranthakāranirmitatvam, 
ekavaktaprayojanatve'pi ca granthabhedanirmāṇasāphalyaṃ darśayitumāha 
trayyāṃ vāci iti | trayo'vayavāḥ paśyantīmadhyamāvaikharīti yasyāḥ sā 
trayī parāmarśarūpā kroḍī-

(page 15)

kṛtābhinnasamastaparāmarśanīyarāśiḥ parā bhagavatī | vakti svarūpaṃ 
vimṛśatīti vāk, tasyāṃ ca etat iti paridṛśyamānaṃ vāṅmayaṃ 
pramitilakṣaṇaparāmarśarūpasaṃvedanānuviddhatayā śabdanaikaśarīraṃ 
viśvaṃ yathā krameṇa vikasitaṃ, paśyantyāṃ vikāsonmukhaṃ, 
madhyamāyāṃ vikasat, vaikharyāṃ pṛthaktayā parāmṛśyamānatvena 
labdhavikāsam | yadvacca gāyatrī adhikṛtapreraṇānirmāṇanipuṇanijahṛdaya-
gaganasadoditabodhādityaprabhāpratibhārūpā amutra iti āmuṣmikaphaladāna-
nimittam; yadivā amutra viśvaprasiddhe antaḥpraṇavanigamātmani krameṇa 
vikasitā antar iti karavai iti saṃkalpabhūmau vikāsonmukhā, karmaprārambha-
kāle omiti abhyupagamarūpatayā mantraprāthamyaprathanarūpatayā ca vikasantī | 
tataḥ karmasaṃpādanasamaye ṛgyujaḥsāmatatsamudāyalakṣaṇā trayī 
saṃpādyahautrādhvaryavaudgātravrahmatvasphuṭībhāvāvasthāyāṃ 
labdhavikāseti laukikaṃ phalabhūtaṃ vaicitryaṃ vaidikaṃ ca tatkāraṇabhūtaṃ 
dṛṣṭāntatvena uktam ; yadi vā antarāditraye, amutra ca paśyantyādike traye 
kramavikasitā gāyatrīti | athavā antaḥpraṇavaṃ praṇavasya antarmadhye yat 
nigamātmakaṃ trayamṛgādi

     sravatyanoṅkṛtaṃ pūrvaṃ purastācca viśīryate | (ma. smṛ. 2 | 74) iti 
nayena praṇavatādātmyena

sarve vedā-| (ka. va. 2 | 15)

iti nayena ca, tatra yathā gāyatrī kartavyaprārambhe pratibhārūpā krameṇa 
vikāsameti | sāhi pratibhā sāmasu gītirūpeṣu nādātmatāṃ gṛhṇatī, ṛkṣu 
karmaguṇadevatāpraśaṃsātmakārtharūpatāsūtraṇaṃ svīkurvāṇā, yajuṣṣu 
kartavyātmanā sphuṭībhavati | vedyaṃ dharmādyupāyaṃ niścayaṃ gamayatīti 
nigamo vedaḥ | tadvadīśvarapratyabhijñā sūtravṛttyoḥ

(page 16)

sphuritahṛdayā yā, sā iha vivṛtau vyaktiṃ gatā | śanaiḥ krameṇa īśvaraḥ 
pratyabhijñāyate yayā dṛkkriyātmakaśaktyabhijñānadarśanayā 
pratīpamābhimukhyena jñānopāyabhūtayā svātmani īśvaravyavahārasādha-
napramāṇapaddhatyā, sā sūtre sphuraddhṛdayā, vṛtau sphuritasārā, vivṛtau tu 
vyaktā sarvajanagocaratāṃ gatā | sphuraṇaprārambhaḥ sūtre sphuraṇanirvāhastu 
vṛttāviti paramārthata aikyamanayorekakālakṛtatvāt, vibhāgakalpanayā tu bheda 
iti darśitam | etaduktaṃ bhavati-yathā paravāktattve vibhāgahānyā viśvaṃ 
sthitaṃ, paśyantyāmāsūtritabhedaṃ, madhyamāyāmunmīlitabhedaṃ, 
vaikharyāṃ bhinnaparāmṛśyamānarūpatayā sphuṭībhūtabhedāvabhāsaṃ; 
tathaiva bhinnānāmadhikāriṇāṃ bhinnāmarthakriyāṃ vidhatte, tathā 
paravāktattvasthāne śivābhinnaśāstrakārasaṃvedanaṃ tādātmyena yat 
vartamānaṃ paramārthatattvaṃ sāratvācca hṛdayaśabdavācyaṃ, tat 
parapratipādyajanaviṣayatāpattiyogyatālakṣaṇasphuraṇātmakabhedāsūtraṇayā 
sthitaṃ sūtre, vṛttau tu tadeva unmīlitaṃ, vivṛttau tu ākṣepapratisamādhānadiśā 
sphuṭībhūtaṃ sarvajanapratipattiyogyatālakṣaṇabhedaṃ bhavatīti tasya tasya 
adhikāriṇo vividhaphaladāyitayā hi agṛhītadarśanāntarajanitabhedavāsanā-
grahāḥ sūtramātrāt vṛttisahitādabhivinītāḥ santo vṛttyanapekṣasūtrārtha-
mātrapariśīlanadiśā parāparasiddhibhājo jāyante | tīrthāntarapariśīlanotthita-
mithyādṛṣṭayastu vivṛtirūpayā ṭīkāyā apasāritatathāvidhavimohāḥ 
sūtravṛttyarthaviśrāntahṛdayāḥ krameṇa sūtrārthabhāvanāviyogaviśrāntyā 
tathaiva śāstrakārasaṃvedanarūpaparahṛdayāvibhaktatattvatayā siddhyantīti | 
yathāca pratibhātmani sarvaḥ kartavyakalāpogalitabhedaḥ krameṇa 
karmārambhaparyantatāṃ pratipanno viśvavyavahārasiddhihetuḥ, 
evamātmasaṃbodho guruhṛdayaviśrāntaḥ sūtrādiṣu krameṇa

(page 17)

sphuṭībhūtaḥ pratipādyapratipādakabhāvena niḥśaṃkena nirvivādena ca 
sphuṭatāṃ pratipadyate iti | sūtryate'rtho yena, tat sūtram | sūtrasya svābhidheye 
vartanaṃ vṛttiḥ, tatpratipādakatvāt sūtrārthodbhedano grantho'pi vṛttiḥ | 
śāstrārthasya saṃvṛtasya ācchāditasya iva śaṅkyamānaparamatapāṃsurāśi-
prāyāvaraṇāpasāraṇena apagatāvaraṇatvaṃ vivaraṇaṃ vivṛtiḥ, tatpratipādaka-
tvāt grantho'pi | sa eva ṭīkā ṭīkyate avagamyate hṛdayabhūmisaṃcaraṇacāturya-
yogyo'rthaḥ kriyate yayeti | tathā ca vakṣyati-

ṭīkāyāmathaca kramopacayavat-|
iti | yadi tu

striyāḥ khalanau vipratiṣedhena |

iti lakṣyaṃ nādriyate, tadā vṛttiśabdo vivṛtiśabdaśca karaṇe vyutpādyaḥ; 
vṛttiśabdastu adhikaraṇavyutpattyā yadi arthe, tadā granthe upacārādeva vṛttiḥ | 
evamiyatā ṭīkāpi granthakāreṇaiva kṛteyuktaṃ bhavati | nahi anyapramātṛtattvage 
paśyantīmadhyame, pramātrantaraviśrāntā ca vaikharīti saṃbhavati | nāpi 
anyasya karmopakramaḥ, anyasya kartavyanirvāhaṇamiti saṃbhavo'sti | yatrāpi 
ubhayaṃ kāvyasamasyāvārakapaṭasamāpanādau syāt, tatrāpi 
mūlasphuritatāvadekābhiprāyanirvāha eva tathā bhavati ekīkāra eva na anyatheti 
| tadanena sūtravṛttivivṛttitritayaviracanena sarva upakṛto bhavatīti pradarśya 
prayojananirūpaṇapuraḥsaraṃ tātparyābhidhānadvāreṇa 
ādivākyamavatārayati śāstrārambhe ityādinā | ucite kartavye yat 
vighnaśamanaṃ, tat yatnopārjanīyamiti śāstrārambha padam | yadāhuḥ

śreyāṃsi bahuvighnāni------------|

(page18)

iti | vighnanti vilumpanti kartavyamiti vighnāḥ ādhyātmikādayo'navadhānadoṣā-
dayastrividhā upaghātāḥ, tadadhiṣṭhātāraśca devatāviśeṣāḥ | te ca 
prakṣīṇamohasyāpi māyāsaṃskārāvinivṛttaśarīraprāṇaprabhṛtigatapramātṛ-
bhāvasya pratyagātmanaḥ prabhaveyurapi icchāvighātāya, viśeṣataḥ 
samastalokamabhyuddhartuṃ parigṛhītodyamasya | 
lokagatadharmādharmaparispandena tadadhiṣṭhātrā ca devatāvṛndena 
saṃsāraparirakṣaṇaparigṛhītakṣaṇena avaśyaṃ vighnasaṃghasaṃghaṭanā 
kriyate | yathoktaṃ

vighnāyutasahasraṃ tu parotsāhasamanvitam |
praharatyaniśaṃ jantoḥ sadvastvabhimukhasya ca ||
viśeṣato bhavāmbhodhisamuttaraṇakāriṇaḥ |

ityādi | tadasau vighnasaṃghāto yadi paraṃ tādṛśālaukikodyogayojakena 
bhagavataiva anugrahātmakacaramanijakṛtyanirvāhaṇakāriṇā vihantuṃ śakyate 
iti pratyagātmani śarīrādau tadrūpatātiraskāreṇa avanatirūpeṇa prathamasamaye 
parameśvarasvarūpotkarṣaṇaparāmarśātmā samāveśaḥ

mukhyatvaṃ kartṛtāyāstu------| (3 | 2 | 12)

ityādivakṣyamāṇalakṣaṇaḥ svīkāryaḥ | tatra hi sati viśvamapi svātmabhūtama-
bhinnasvatantrasaṃvinmātraparamārthaṃ bhavatīti kaḥ kasya kutra vighnaḥ | 
anantaraṃ tu granthakaraṇakāle yadyapi pratyagātmaprādhānyameva anusandheya-
manyathā vaikharīparyantaprāptinirvāhyaśāstraviracanānupapatteḥ, tathāpi 
tatsamāveśasaṃskāramahaujojājvalyamānanijaujaḥ samujjhāsitabhedagrahatayā 
na prabhanti vighnāḥ | naca māyādhikāriṇi brahmaviṣṇvādau ucitaḥ 
samāveśaḥ iti paramagrahaṇam | pratirlakṣaṇe, tena hetunā yataḥ prahvatā bhavati 
anyathā na same nyūne

(page 19)

vā prāmāṇikasya prahvatā ucitā, itthaṃ bhūtākhyāne vā viṣayaviṣayibhāve 
pratiḥ | prakarṣeṇeti anyatiraskāreṇa hvayati śabdayati tādrūpyaṃ parāmṛśati 
tadguṇānupraveśaspardhāvāniveti prahvaḥ | ātmani iti śarīrādau 
pratyagātmani | tathāhi śūnyabuddhiprāṇakaraṇedehe sati nirvāhyaṃ 
śāstrasaṃpādanamanyanirodhena paramārthatādhyavasāyena śabdanirmāṇena 
paropadeśena ceti | tatra avaśyāvalambanīye dalakalpe pārameśvaraṃ 
svarūpamanuprāṇakaṃ vedakatvena samāśrīyate parāmṛśan iti 
śatṛpratyayena idamāha | āsādya iti, yadyapi pūrvakāle dhātvarthe vartamānāt 
dhātorbhāve ktvāpratyayovidhīyate, tathāpi dhātusaṃbandhabalāt 
tadvākyārthānuprāṇakatvena ktvāntārthaḥ pratīyate | pūrvamāsavaṃ pivati 
tato gāyatīti hi vākye yādṛśaṃ kriyayoḥ paurvāparyamātraṃ pratīyate, na 
tādṛśameva āsavaṃ pītvā gāyatīti, apitu tadāsavapānamupakāratvena 
pradhānavākyārthānuprāṇakatvena anuyāyi iva bhāti | kevalaṃ 
pūrvotpannatāmātraṃ paurvakālye, natu utpadyaiva niranvayaḥ pravilaya iti evaṃ 
jātaṃ cet parameśadāsyāsādanaṃ, tatsvajanena na vilambaḥ kartavyo vilambe 
māyāsaṃskāratiraskāreṇa aśaṅkitopanataparameśvaratādātmyāpavarga-
saṃbhāvanayā paropakārasaṃpatterabhāvāt | anāsādita tatsvarūpasya tu 
śāstrakaraṇe pratārakatvādavaśyamāsādanasāmanantaryeṇaiva 
paropakārakaraṇamucitam, natu vilambanīyam | tena parameśaguruprasādocitaṃ 
śuddhāśuddhādhikārisadāśivarudraviṣṇuviriñcādyuttīrṇaparameśvara-
dāsyāsādanaṃ sajjanatvalābhapūrvakasya paropakāraiṣaṇānimittakasya 
sarvasaṃpadavāptiprayojanopāyasya īśvarapratyabhijñopapādanasya 
pratyaṃśaṃ nirvāhakatvena vartate iti āsādya iti ekavākyatāprayogeṇa uktamiti 
śatrā vicchedābhāvolakṣaṇatvaṃ

(page 20)

hetutvaṃ ca prahvatāparāmarśasya dyotitamiti prayojanameva prādhānyena 
pravartakam | tata āha pravṛttaye iti | tatra phalaṃ pradhānatayā vākyārtha iti 
darśane prayojanameva phalarūpaṃ vākyārthe upapādanasya 
tatphalahetubhūtapratyabhijñākarmakasya tatraiva viśrānteḥ | 
karmavākyārthamate'pi karmārthatvāt kriyāyā abhidheye 
pratyabhijñālakṣaṇe'rthe yadyapi śabdāt jhaṭiti prādhānyaṃ pratīyate, tathāpi 
tasya saṃpaddhetutayā viśeṣaṇāt saṃpadeva pradhānatvena bhāti | evaṃ 
kriyāvākyārthavāde'pi | sā hi karmārthā, phalārthaṃ ca tat | abhidheyaṃ tu 
upadiśyate | prāpye'pi phale upāyasya duṣṭatā mā śaṅkīti | tathāca 
vakṣyatyeva avatāratā ityādi | śāstrakāraḥ iti, parapratipādanopāyarūpaṃ 
mohāpasāraṇaphalaṃ svasaṃvitsiddhe svaprakāśe'pi pramātṛtattve maheśvare

smāryate sa paraṃ paro dṛṣṭasādharmyāt |

iti nyāyena vyavahārasādhanaṃ pramāṇaṃ śāstrarūpaṃ ya upadiśati | 
ayamāśayaḥ-na iha kalahapūrvaka eva prastāvapūrvaka eva vā kīnāśadāna-
diśā mahatāṃ paravyutpādanopadeśaḥ, apitu

------balāttattve niyojayet |

iti kāruṇikatvena | tatra ca śrotaiva tāvadupalālyāpi pravartanīyaḥ iti 
evaṃvitatavitataparārthānumānasvabhāve śāstre mūlabhūmau pravartakaṃ 
prayojanamabhidhātavyam | tata eva saṃśayadiṣoḍaśapadārthadṛṣṭyā 
nirūpyamāṇo nyāyaḥ paraṃ samyak vyutpādayatīti akṣapādamuninirūpitā-
meva dṛṣṭimanujjhan samyagvyutpādakaḥ śāstrakāraḥ iti ucyate | 

Reading translation: withheld. pack L2 entries carry no Sanskrit cites to join on (no verse mapping possible) The verify pack carries the layer bytes; no English is quoted without a verified verse mapping.

Claim table

ClaimStatusBasis
Link completenessFAIL (7 gaps named)assurance.trace_links_present + gaps
Human reviewUNREVIEWED (machine rendering; no human sign-off)assurance.review
Deterministic chunk gateBLOCKED (PROOF_NOT_RUN)proofs.chunk_gate
Manuscript witnessUNPINNED (0 verified corpus-wide)identity.witness
Source-span completenessUNKNOWNassurance: ledger span is an excerpt; volume not hashed

What this does NOT establish

Verify it

  1. Fetch the trace: curl -s https://svatantrya.net/data/traces/ipvv-chunkA-svatyandya.json
  2. Fetch the pack manifest: curl -s https://svatantrya.net/data/verify/ipvv-chunkA-svatyandya/manifest.json
  3. For each artifact: curl -s https://svatantrya.net/data/verify/ipvv-chunkA-svatyandya/<name> | sha256sum, then compare that hash with the same artifact's 'sha256' above and in the trace. If every artifact matches and the trace's recorded verdict/gaps agree with what you read, the chain is intact. A mismatch means the upstream bytes changed after the trace was made: treat the trace as stale, not the hash as wrong.
  4. If every hash matches and the verdict/gaps here agree with the trace, the chain is intact. A mismatch means upstream bytes changed: treat the trace as stale, not the hash as wrong.

Hashes

source excerpt: c6af93f66e75635b56204cb799d831e2d9b65f71133451052b16c6acb5e8e253
  ledger: ipvv/passages.jsonl · edition: edition unrecorded (UNKNOWN)
layer argmap: UNKNOWN (no bytes recorded)
layer c1: UNKNOWN (no bytes recorded)
layer c2: NOT-APPLICABLE (no bytes recorded)
layer l0: UNKNOWN (no bytes recorded)
layer l2: 1b47be65d3ce81c8…  ipvv/data/chunkA-svatyandya.l2.json  BOUND
layer l3: UNKNOWN (no bytes recorded)
layer l4: UNKNOWN (no bytes recorded)
layer t1: UNKNOWN (no bytes recorded)
song proof :   UNKNOWN (0 warnings)
trace bundle traces/ipvv-chunkA-svatyandya.json: 7800f1d1ad14df2ab9bbb7c6389704199e72a2defa80142999d9b866cc874849
verify pack artifacts (bytes):
source.txt  c6af93f66e75635b…  27723B
chunkA-svatyandya.l2.json  1b47be65d3ce81c8…  3214B

Chain

HopValueStatus
SOURCE edition + spanedition unrecorded; verses M00020:200-600 excerptUNKNOWN; span UNKNOWN
LAYERSshas below; song-file pathsBOUND, NOT-APPLICABLE, UNKNOWN
GATE deterministicPROOF_NOT_RUNBLOCKED
FORMAL theoremsregistry references, run_bound falsenone
TRACE bundle7800f1d1ad14df2a…PARTIAL (links incomplete — see gaps)
PACK manifest2 artifactslinks present
WITNESSnone verifiedUNPINNED
REVIEWnone boundUNREVIEWED
PUBLICATIONhuman sign-off required; never automaticNOT_AUTHORIZED

Cite this

Svatantrya Reader, “ipvv chunkA-svatyandya (M00020:200-600)”, https://svatantrya.net/claim/ipvv/chunkA-svatyandya/, version trace 7800f1d1ad14df2ab9bbb7c6389704199e72a2defa80142999d9b866cc874849 (full sha256 of the trace bundle). Retrieve and re-verify: curl -s https://svatantrya.net/data/traces/ipvv-chunkA-svatyandya.json | sha256sum must print this digest. Translators/editors of record: not established here — see edition record. The URL serves the live version; the digest pins the cited bytes. There is no archival resolver: the digest is integrity evidence, not durable storage or scholarly validation. “Complete” means links present — not approval, proof, or witness verification.

Related

Provenance